İlginizi Çekebilir
  1. Ana Sayfa
  2. DİĞER
  3. Kamu Denetçiliği Kurumu (Ombudsman) Nedir?

Kamu Denetçiliği Kurumu (Ombudsman) Nedir?

ombudsman

Bu yazımızda Ombudsmanın nedir? Kamu Denetçiliği kurumunun görevleri ile özellikleri nelerdir? Bakamayacağı alanlar var mıdır? Hangi durumlarda kamu denetçiliği kurumuna başvurulabilir? Kamu denetçiliği kurumuna başvuru nasıl yapılır? Denetçilerin özellikleri ve görev süreleri nedir? gibi soruların cevaplarını vermeye çalışacağız.

Kamu Denetçiliği Kurumu (Ombudsman)

Kamu Denetçiliği Kurumu (Ombudsman) Görevi:

Kamu hizmetlerinin işleyişinde bağımsız ve etkin bir şikayet mekanizması oluşturmak suretiyle, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve önerilerde bulunmak.

Kamu Denetçiliği Kurumu (Ombudsman) Özellikleri:

-TBMM Başkanlığına bağlıdır.

-Kamu tüzel kişiliğini haiz, özel bütçeli ve merkezi Ankara’dadır.

-Kurumda, bir Başdenetçi ve 5 denetçi ile Genel Sekreter ve diğer personel görev yapar.

Kamu Denetçiliği Kurumu (Ombudsman) Amacı:

-İdarenin hizmet kalitesinin yükseltilmesine,

-İyi yönetim ilkelerinin yerleşmesine, İnsan haklarının gelişmesine,

-Hukukun üstünlüğünün sağlanmasına,

-Hak arama kültürünün yaygınlaşmasına,

-Şeffaf hesap verebilir, insan odaklı bir idarenin oluşmasına katkı sağlamaya çalışmaktadır.

Kamu Denetçiliği Kurumunun Bakamayacağı Alanlar:

-Yasama yetkisinin kullanılmasına ilişkin işlemler,

-Yargı yetkisinin kullanılmasına ilişkin kararlar,

-Türk Silahlı Kuvvetlerinin sırf askerî nitelikteki faaliyetleri, Kurumun görev alanı dışındadır.

Kamu Denetçiliği Kurumu Başdenetçi ve Denetçilerin Görev Süresi ve Seçimi:

Başdenetçi ve denetçilerin görev süreleri 4 yıldır.  İstifa, ölüm veya görevden alınma gibi herhangi bir nedenle süresi bitmeden görevinden ayrılan Başdenetçi veya denetçinin yerine yeni seçilen Başdenetçi veya denetçinin görev süresi de 4 yıldır. Bir dönem Başdenetçi veya denetçi olarak görev yapan bir kimse sadece bir dönem daha Başdenetçi veya denetçi seçilebilir.

Başdenetçinin görevinin sona ermesine TBMM Genel Kurulu tarafından görüşmesiz olarak; denetçilerin görevinin sona ermesine ise TBMM Komisyonu tarafından karar verilir.

Başdenetçi veya denetçilerden birinin görev süresinin bitmesinden 90 gün önce, bu görevlerin herhangi bir sebeple sona ermesi hâlinde ise sona erme tarihinden itibaren 15 gün içinde durum, Kurum tarafından TBMM Başkanlığına bildirilir. Seçimin yapıldığı tarihte Başdenetçi için 50, denetçi için 40 yaşını doldurmuş olmalıdır.

Kamu Denetçiliği Kurumu Başdenetçinin Seçimi:

Başdenetçi, üye tamsayısının 2/3 çoğunluğu ile seçilir. Birinci oylamada bu çoğunluk sağlanamadığı takdirde ikinci oylamada da üye tamsayısının 2/3 çoğunluğunun oyu aranır. O da olmazsa üçüncü oylamada üye tamsayısının salt çoğunluğunun oyunu (1/2+1) alan aday seçilmiş sayılır. O da olmazsa, bu oylamada en çok oy alan iki aday için dördüncü oylama yapılır. Dördüncü oylamada karar yeter sayısı olmak şartıyla en fazla oy alan aday seçilmiş olur. (Meclis Başkanı ile aynı)

Kamu Denetçiliği Kurumuna Başvuru Usulü:

Kamu Denetçiliği Kurumuna başvuruda bulunulabilmesi için, zorunlu idari başvuru yollarının (önce idareye başvurmalı) tüketilmesi gereklidir. İdari başvuru yolları tüketilmeden yapılan başvurular ilgili kuruma gönderilir. İstisna: Kamu Denetçiliği Kurumu, telafisi güç veya imkânsız zararların doğması ihtimali bulunan hâllerde, idari başvuru yolları tüketilmese dahi başvuruları kabul edebilir.

Kamu Denetçiliği Kurumuna , illerde valilikler, ilçelerde kaymakamlıklar aracılığıyla da başvurulabilir. Başvuru ücreti alınmaz.

Kamu Denetçiliği Kurumuna, başvuruya idare tarafından verilecek cevabın tebliği tarihinden, idare başvuruya 60 gün içinde cevap vermediği takdirde bu sürenin bitmesinden itibaren 6 ay içinde başvurulabilir. Kurumun inceleme ve araştırma konusu ile ilgili olarak istediği bilgi ve belgelerin, bu isteğin tebliğ edildiği tarihten itibaren 30 gün içinde verilmesi zorunludur. Devlet sırrı veya ticari sır niteliğindeki bilgi ve belgeler, yetkili mercilerin en üst makam veya kurulunca gerekçesi belirtilmek suretiyle verilmeyebilir. Devlet sırrı niteliğindeki bilgi ve belgeler Başdenetçi veya görevlendireceği denetçi tarafından yerinde incelenebilir.

Bilirkişi görevlendirilebilir, tanık veya uzman dinlenebilir.

Kamu Denetçiliği Kurumu, inceleme ve araştırmasını başvuru tarihinden itibaren en geç 6 ay içinde sonuçlandırır. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvurana, işleme karşı başvuru yollarını, başvuru süresini ve başvurulacak makamı da gösterir.  İlgili merci, Kamu Denetçiliği Kurumun önerileri doğrultusunda tesis ettiği işlemi veya Kurumun önerdiği çözümü uygulanabilir nitelikte görmediği takdirde bunun gerekçesini 30 gün içinde Kuruma bildirir.

Kamu Denetçiliği Kurumuna Başvurunun Dava Açma Süresine Etkisi:

Dava açma süresi içinde yapılan başvuru, işlemeye başlamış olan dava açma süresini durdurur. Dava açma süresinin yeniden işlemeye başlaması:

-Başvurunun Kamu Denetçiliği Kurumu tarafından reddedilmesi hâlinde,

-Başvurunun Kamu Denetçiliği Kurumu tarafından yerinde görülerek kabul edilmesi hâlinde; ilgili merci Kamu Denetçiliği Kurumunun önerisi üzerine 30 gün içinde herhangi bir işlem tesis etmemesi veya eylemde bulunmaması halinde,

Kamu Denetçiliği Kurumunun, inceleme ve araştırmasını, başvuru tarihinden itibaren 6 ay içinde sonuçlandıramaması hâlinde de durmuş olan dava açma süresi kaldığı yerden işlemeye başlar.

Yorum Yap

    Yorum Yap